Zbornik Ognjilo 2 – Simboli i znamenja kroz srpsku istoriju
Zbornik Ognjilo 2, objavljen na Đurđevdan 7530. (2022) godine, posvećen je temi „Simboli i znamenja“. U 14 radova istražuju se poreklo, značenje i upotreba simbola koji su kroz vekove bili prisutni u srpskoj istoriji, arheologiji, heraldici i narodnom nasleđu.
Šta predstavljaju drevni znakovi koje nalazimo na arheološkim predmetima, nadgrobnim spomenicima, novcu i grbovima? Kako su pojedini simboli postali deo srpske tradicije i šta nam mogu otkriti o verovanjima i kulturi naših predaka?
Autori zbornika razmatraju ova pitanja kroz arheološke nalaze, istorijske izvore, narodne običaje i simboličke predstave iz različitih razdoblja.
Ognjilo – od drevnog predmeta do srpskog znamenja
Sam naziv zbornika ima posebno značenje. Ognjilo, odnosno ocilo, gvozdena je naprava kojom se udarcem o kremen izazivaju varnice za paljenje vatre. Upravo je taj predmet postao jedan od najprepoznatljivijih simbola srpske heraldike.
Aleksandar Mitić u radu „Ognjilo – od prastarog simbola do modernog srpskog znamenja“ istražuje istoriju ognjila, njegovu simboliku i put do jednog od najvažnijih srpskih državnih obeležja.
Spirale, solarni simboli i drevni kultovi
Aleksandar Šargić u radu „Spirala – Pir, val, god, vir“ razmatra rasprostranjenost i značenje spiralnih motiva, dok Milan Nikolajević istražuje tragove solarnih simbola u istočnoj Srbiji.
Posebna pažnja posvećena je svastici, kolovratu, solarnim znakovima i drevnim kultovima, kao i njihovom prisustvu na arheološkim predmetima i spomenicima.
Dragoljub P. Antić bavi se drevnim kultovima u istorijskom identitetu Srba, dok Gordana Starović Petrović istražuje značenje reljefnih predstava na stećcima.
Simboli na arheološkim nalazima, grbovima i novcu
Dragan Jacanović predstavlja predhrišćansku srednjovekovnu kultnu posudu iz Dubravice kod Požarevca, a dr Sanja Šuljagić istražuje simboliku divljeg vepra probodenog strelom u heraldičkoj tradiciji.
Arheolog i numizmatičar Raško Ramadanski u radu o motivu lava na srpskom srednjovekovnom novcu prikazuje kako se ovaj simbol pojavljivao na novčanim emisijama i kakvo je mesto imao u srednjovekovnoj ikonografiji.
Zbornik obrađuje i druge zanimljive motive, uključujući grifona, lavirint i različite simboličke predstave sačuvane na istorijskim spomenicima.
Simbolika u narodnim običajima i usmenom nasleđu
Zbornik Ognjilo 2 ne bavi se samo drevnim predmetima i istorijskim znamenjima. Značajan deo radova posvećen je simbolima koji su se sačuvali u narodnom životu, jeziku i usmenoj tradiciji.
Marko Huber u radu „Simboli, svuda oko nas“ razmatra prisustvo simbola u svakodnevnom okruženju, dok dr Ivan Dimitrijević istražuje simbole materijalne kulture u srpskim poslovicama i izrekama.
Ovu tematsku celinu upotpunjuju prilozi Sime Trojanovića, Vladete Kolarevića, Miše Jovanovića i Radeta Jankovića, koji dodatno osvetljavaju različite oblike simboličkog nasleđa.
Bogato ilustrovano izdanje
Radove prate brojne fotografije arheoloških nalaza, srednjovekovnog novca, grbova, reljefa, stećaka i drugih istorijskih spomenika.
Bogat ilustrativni materijal omogućava čitaocima da neposredno upoznaju simbole o kojima autori pišu i uporede njihove različite oblike i načine upotrebe.
Zbornik je namenjen svima koje zanimaju srpska istorija, arheologija, heraldika, etnologija, mitologija i kulturno nasleđe.
Za opširnije predstavljanje tema i radova pročitajte i naš blog članak „Ognjilo 2 – Simboli i znamenja kroz srpsku istoriju i tradiciju“.
