Koliko daleko u prošlost sežu koreni naših običaja, verovanja i simbola? Šta nam arheološki nalazi Lepenskog Vira, Starčeva i Vinče govore o životu drevnih stanovnika naših prostora i kakve veze oni mogu imati sa srpskim kulturnim nasleđem?
Knjiga „Kratki vodič kroz praistoriju Srba“, Aleksandra Šargića i Marka Hubera, donosi bogato ilustrovan pregled praistorije naših prostora, sa posebnim osvrtom na poreklo srpskih običaja, verovanja, simbola i kulturnih obrazaca.
Zamišljena kao svojevrstan udžbenik za samostalno učenje, knjiga je napisana jednostavnim i razumljivim jezikom, tako da je pristupačna i mlađim čitaocima, već od 12 godina. Predstavlja sažet uvod u teme koje su opširnije obrađene u knjizi „Praistorija Srba“, a brojne fotografije, arheološki nalazi, karte, rekonstrukcije i ilustracije omogućavaju čitaocima da lakše razumeju predstavljeni materijal.
Od Lepenskog Vira do starosrpskih plemena
Vodič započinje Lepenskim Virom, jednim od najznačajnijih praistorijskih nalazišta u Podunavlju. Posebna pažnja posvećena je ognjištu kao središtu doma, geometriji drevnih građevina, sahranjivanju predaka i verovanjima koja su, prema tumačenju autora, ostavila tragove u kasnijim srpskim narodnim običajima.
Razmatraju se veze između praistorijskog kulta ognjišta i predaka i običaja kao što su krsna slava, Badnje veče, Božić i položajnik. Slede poglavlja o starčevačkoj i vinčanskoj kulturi, razvoju zemljoradnje, ranoj metalurgiji i kalendarskim znanjima. Predstavljeni su arheološki lokaliteti poput Blagotina, Belice i Medvednjaka, sa posebnim osvrtom na nalaze koji se dovode u vezu sa merenjem vremena, plodnošću i verskim predstavama drevnih zajednica.
Drevni simboli, kalendar i verovanja
Značajan deo knjige posvećen je simbolima koji se pojavljuju na praistorijskim predmetima, a čije se sličnosti mogu pratiti i u kasnijim razdobljima.
Autori posebno razmatraju ocila, svastiku, spiralu i trival, upoređujući njihove prikaze na arheološkim nalazima, starim spomenicima i predmetima narodne kulture. Posebna poglavlja bave se kultom Velike Majke, predstavama plodnosti, kultom praoca i promenama verskih shvatanja tokom kamenog, bronzanog i gvozdenog doba. Kroz ove teme autori nastoje da prikažu dugotrajnost pojedinih kulturnih obrazaca i njihovo mesto u srpskom nasleđu.
Završni deo vodiča posvećen je drevnim plemenima Balkana, među kojima su Tribali, Geti, Dačani, Dardani, Dalmati i Japodi. Razmatraju se njihov prostor, običaji, svakodnevni život i moguće veze sa kasnijim stanovništvom naših krajeva.
Knjiga u kojoj ilustracije imaju posebnu ulogu
Jedna od najvažnijih odlika ovog izdanja jeste njegova bogata vizuelna oprema. Gotovo svaka stranica sadrži fotografije, arheološke predmete, karte, crteže ili rekonstrukcije koje prate i dopunjuju tekst.
Tekst je napisao Aleksandar Šargić, dok je Marko Huber odabrao i pripremio ilustracije i osmislio celokupno grafičko rešenje knjige. Ovakvim pristupom nastalo je izdanje koje nije namenjeno samo čitanju već i vizuelnom upoznavanju praistorijskog nasleđa. Knjiga je posebno pogodna za čitaoce koji tek počinju da istražuju ove teme, za mlade, ali i za sve one koji žele kratak, pregledan i ilustrovan uvod u istraživanja praistorije Srba.
„Kratki vodič kroz praistoriju Srba“ dostupan je u štampanom izdanju, ali i kao besplatna elektronska knjiga u PDF formatu.
Štampano izdanje ima 60 strana, formata B5 (17 × 24 cm), mekog je poveza i u potpunosti je štampano u boji. Zahvaljujući brojnim ilustracijama i preglednom grafičkom oblikovanju, posebno je pogodno za listanje, proučavanje i upoznavanje arheoloških nalaza.
Cena štampanog izdanja: 1.200 dinara.
Digitalno izdanje možete besplatno preuzeti preko sledećeg linka:
Knjiga je dostupna za besplatno preuzimanje i na sajtu pametnik.rs.
Podaci o izdanju
Digitalno izdanje: Besplatno preuzimanje u PDF formatu
Naslov: Kratki vodič kroz praistoriju Srba
Autori: Aleksandar Šargić i Marko Huber
Godina izdanja: 2022. (7530)
Obim: 60 strana
Format štampanog izdanja: B5 (17 × 24 cm)
Povez: Meki
Štampa: Potpuno u boji
